Sayı Tabanı Çevirme

Matematik

Sonuç

Sayı Tabanı Çevirme Hakkında

Sayı tabanı, bir sayı sisteminde kullanılan rakam sayısını ifade eder. Birler basamağı kullanılan son rakama gelince bir sonraki basamağa, yani onlar basamağına devam edilerek sayılar ifade edilir. Günlük hayatta insanlar 10 tabanını (decimal) kullanırken, bilgisayarlar 2 tabanını (binary), programcılar ise sıklıkla 8 (octal) ve 16 tabanını (hexadecimal) kullanır.

Yaygın Sayı Sistemleri

  • 2 Tabanı (Binary): Sadece 1 ve 0 rakamları kullanılır.
  • 8 Tabanı (Octal): 0'dan 7'ye kadar rakamlar kullanılır
  • 10 Tabanı (Decimal): Günlük hayatta kullanılan sistemdir. 0'dan 9'a kadar olan rakamlar kullanılır.
  • 16 Tabanı (Hexadecimal): 0-9 arası rakamlar ve 10-16 için A-F harfleri kullanılır.

Sayı Sistemlerini Birbirine Çevirme

Peki gelelim bu hesaplama aletininde konusu olan sayı tabanlarını birbirine çevirme işine. Öncelikle bize verilen sayıyı 10 tabanına daha sonra da istenilen diğer tabana çevirmek en çok tercih edilen yöntemdir.

1 - Sayıyı Decimale Çevir: Her basamak, bulunduğu konumun taban kuvveti ile çarpılıp toplanır. Örnek: 

1101 = (1×2³) + (1×2²) + (0×2¹) + (1×2⁰) = 8 + 4 + 0 + 1 = 13

2 - Decimal Sayıyı İstenilen Tabana Çevir: Bir decimal sayıyı başka bir tabana çevirmek için sayıyı hedef tabana bölmeye devam edilir, kalanlar ters sırayla okunur. Örnek:

13 ÷ 2 = 6 kalan 1
6 ÷ 2 = 3 kalan 0
3 ÷ 2 = 1 kalan 1
1 ÷ 2 = 0 kalan 1

Kalanlar ters okunur -> 1101

Hexadecimal Ne İşe Yarar ?

Büyük çoğunluk internette #FFFFFF veya #000000 gibi renk kodlarını görmüştür. Bunlar aslında birer hexadecimal sayıdır. Renk kodu 6 haneli hex sayısından oluşur ve her 2 hane sırasıyla Kırmızı, Yeşil ve Mavi (RGB) kanalını temsil eder. RGB sisteminde her kanal 0 ile 255 arasında bir değer alır; 0 o rengin hiç olmadığını, 255 ise tam yoğunlukta olduğunu ifade eder.

Örneğin #FF0000 incelendiğinde FF kırmızı kanalının tam dolu yani 255, 00 ise yeşil ve mavinin sıfır olduğu görülür. Bu da saf kırmızı rengi verir.

Deneme Alanı:

#FF0000